10 hoạt động nghệ thuật cho học sinh THCS giúp phát triển tư duy sáng tạo
Những năm trung học cơ sở (THCS) là giai đoạn vàng để định hình khả năng sáng tạo và tư duy của trẻ. Lựa chọn hoạt động nghệ thuật cho học sinh THCS phù hợp sẽ giúp các em phát triển trí tưởng tượng, kỹ năng giải quyết vấn đề, cũng như nuôi dưỡng cảm xúc tích cực. Bài viết dưới đây giới thiệu 10 hoạt động nghệ thuật được đánh giá cao, kết hợp phân tích, ví dụ thực tiễn cùng những khuyến nghị từ chuyên gia. Bạn đọc có thể tham khảo thêm nhiều chủ đề liên quan tại Trang chủ Novateen.
1. Vẽ tranh sáng tạo và mỹ thuật ứng dụng
Giải thích khái niệm về vẽ tranh sáng tạo
Vẽ tranh sáng tạo là hoạt động nghệ thuật cho phép học sinh thoải mái thể hiện ý tưởng, cảm xúc qua đường nét, màu sắc. Không chỉ dừng ở việc tái hiện sự vật, học sinh còn được khuyến khích sáng tạo chủ đề và nội dung.
Lợi ích của vẽ tranh đối với học sinh THCS
Theo Edutopia, vẽ tranh giúp tăng cường khả năng quan sát, tư duy không gian và khả năng tập trung học tập. Nhiều trường đã ứng dụng vẽ tranh trong giờ học tích hợp, giúp học sinh ghi nhớ bài lâu hơn.
2. Tham gia câu lạc bộ âm nhạc
Tác động của âm nhạc tới tư duy sáng tạo
Âm nhạc góp phần kích thích não bộ phát triển, đặc biệt là trong giai đoạn dậy thì ở THCS. Trẻ tham gia các nhóm nhạc, hợp xướng sẽ phát triển kỹ năng giao tiếp, phối hợp nhóm và cảm nhận âm nhạc sâu sắc hơn.
Hoạt động thực tế từ câu lạc bộ âm nhạc
Nhiều trường THCS tổ chức các nhóm biểu diễn nhỏ hoặc thi sáng tác ca khúc học đường. Kết quả cho thấy, những em tham gia nghệ thuật thường tự tin trong trình bày ý tưởng cá nhân (nguồn: NPR về giáo dục âm nhạc Hong Kong).
3. Kịch nói và hóa thân vào nhân vật
Vì sao kịch nói quan trọng với học sinh THCS?
Kịch nói là một trong những hoạt động nghệ thuật cho học sinh THCS thúc đẩy khả năng diễn đạt ngôn ngữ, đồng thời xây dựng sự tự tin trước đám đông. Khi hóa thân vào các nhân vật khác nhau, học sinh hiểu sâu hơn về cảm xúc, tâm lý và hoàn cảnh sống.
Ví dụ thực tiễn khi tổ chức kịch nói
Chẳng hạn, nhiều lớp học đã tổ chức các vở kịch ngắn về chủ đề bạn bè, gia đình, sự tha thứ. Người tham gia không chỉ nâng cao kỹ năng ngôn ngữ mà còn học được giá trị nhân văn (chi tiết tại chủ đề Tâm lý).
4. Hoạt động thủ công mỹ nghệ
Phát triển kỹ năng thủ công mỹ nghệ
Thủ công mỹ nghệ như gấp giấy origami, làm mô hình tái chế hoặc sáng tạo với đất nặn giúp học sinh rèn luyện sự khéo léo, tinh tường và khả năng giải quyết vấn đề. Đây là hoạt động nghệ thuật lý tưởng để tăng cường trí tưởng tượng.
Lợi ích cụ thể của thủ công mỹ nghệ
Việc tự tay làm ra một sản phẩm cụ thể giúp học sinh hình thành tư duy logic và tự hào về bản thân. Theo khảo sát từ Hiệp hội Giáo dục Nghệ thuật Hoa Kỳ, trẻ làm thủ công có kết quả các môn học STEM tốt hơn so với nhóm còn lại.
5. Viết sáng tác và làm thơ, truyện ngắn
Giá trị của sáng tác thơ và truyện ngắn
Viết là công cụ tuyệt vời để học sinh THCS thể hiện nội tâm và chia sẻ cảm xúc. Hoạt động này còn củng cố kỹ năng diễn đạt, lập luận và óc quan sát.
Ứng dụng thực tiễn trong trường học
Các cuộc thi viết truyện ngắn, sáng tác thơ được tổ chức rộng khắp tại THCS Việt Nam. Năm 2023, tỷ lệ học sinh tham gia sáng tác tăng 25% sau các buổi truyền thông về lợi ích viết sáng tạo (nguồn: Học tập Novateen).
6. Chụp ảnh nghệ thuật
Lý do nên khuyến khích học sinh chụp ảnh
Chụp ảnh không đòi hỏi đầu tư thiết bị đắt đỏ. Sử dụng điện thoại thông minh, các em học sinh có thể ghi lại những khoảnh khắc thường nhật và học cách xây dựng bố cục, nhận diện cái đẹp trong cuộc sống.
Ảnh hưởng tới tư duy sáng tạo của học sinh
Chụp ảnh giúp học sinh THCS nhận biết cái đẹp đa chiều, rèn luyện khả năng quan sát và chú ý tới chi tiết. Cạnh đó, học sinh còn phát triển khả năng kể chuyện bằng hình ảnh.
7. Thiết kế thời trang và trang phục tái chế
Khơi dậy đam mê sáng tạo thời trang
Cuộc thi thiết kế trang phục tái chế là hoạt động nghệ thuật phổ biến ở nhiều trường THCS. Học sinh được tự do kết hợp màu sắc, chất liệu để tạo nên sản phẩm độc đáo.
Tác động môi trường và giáo dục kỹ năng sống
Hoạt động này không chỉ tăng tính sáng tạo mà còn nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Nhiều nhóm học sinh đã thắng giải sáng tạo toàn quốc nhờ ý tưởng thiết kế mới mẻ và thân thiện (xem ví dụ tại Kiến thức Novateen).
8. Nhảy múa và biểu diễn sân khấu
Lợi ích về cả thể chất lẫn tư duy sáng tạo
Nhảy múa rèn luyện sức khỏe, đồng thời kích thích não bộ phát triển khả năng thẩm mỹ, nhịp điệu, sự tự tin và làm chủ cảm xúc trước khán giả.
Ví dụ về các hoạt động nhảy múa ở trường THCS
Các câu lạc bộ văn nghệ, nhảy hiện đại tổ chức hoạt động ngoại khóa và trình diễn ở lễ tổng kết, ngày hội thanh thiếu niên, giúp học sinh tỏa sáng và gắn kết tập thể.
9. Làm video clip sáng tạo
Kết nối nghệ thuật với công nghệ hiện đại
Làm video clip với các chủ đề xã hội, bảo vệ môi trường, cảm xúc tuổi teen là xu hướng nghệ thuật mới. Việc lên ý tưởng, dựng cảnh, biên tập video giúp các em phát triển kỹ năng sáng tạo nội dung số.
Hoạt động nhóm rèn luyện tư duy và kỹ năng xã hội
Thông qua làm video, học sinh được trao quyền lãnh đạo, làm việc nhóm, giải quyết xung đột, trình diễn ý tưởng trước tập thể – kỹ năng quan trọng cho tương lai.
10. Trải nghiệm nghệ thuật công cộng và tham quan triển lãm
Mở rộng không gian sáng tạo ngoài lớp học
Việc tổ chức các chuyến đi tham quan viện bảo tàng, triển lãm nghệ thuật là dịp để học sinh khám phá thực tiễn, tăng vốn sống và cảm hứng sáng tạo từ những tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng.
Ảnh hưởng tích cực tới tư duy sáng tạo
So với học tập lý thuyết, trải nghiệm ngoài thực tế tác động mạnh mẽ vào cảm xúc, giúp học sinh hiểu và ứng dụng nghệ thuật vào cuộc sống.
Giải đáp thắc mắc thường gặp về hoạt động nghệ thuật cho học sinh THCS
Hoạt động nghệ thuật nào dễ triển khai nhất ở trường THCS?
Vẽ tranh, thủ công mỹ nghệ và sáng tác thơ là các hoạt động dễ áp dụng với mọi học sinh, không tốn quá nhiều chi phí hay yêu cầu kỹ năng phức tạp.
Làm thế nào để học sinh yêu thích nghệ thuật?
Bắt đầu từ những hoạt động nhẹ nhàng, gắn với sở thích cá nhân và khuyến khích các em chia sẻ sản phẩm sẽ tạo cảm hứng lâu dài cho học sinh.
Hoạt động nghệ thuật có giúp học sinh học tập tốt hơn không?
Có. Nhiều nghiên cứu cho thấy học sinh tham gia nghệ thuật phát triển toàn diện về trí tuệ, cảm xúc lẫn khả năng giải quyết vấn đề trong học tập (nguồn: Edutopia).
Làm sao để cha mẹ đồng hành cùng con thực hiện hoạt động nghệ thuật?
Cha mẹ nên lắng nghe, động viên và tham gia một số hoạt động nghệ thuật cùng con tại nhà. Bạn có thể tìm hiểu thêm các bí quyết tại chuyên mục Dạy con.
Học hoạt động nghệ thuật qua internet liệu có hiệu quả?
Rất hiệu quả nếu học sinh được hướng dẫn nguồn bài học uy tín, nội dung phù hợp độ tuổi và có sự đồng hành, định hướng từ thầy cô hoặc phụ huynh.
Tham khảo thêm các chủ đề liên quan tại:
