Học sinh nên học thế nào để không bị quá tải? 7 bí quyết đơn giản giúp bạn luôn giữ cân bằng
Trong môi trường giáo dục cạnh tranh, nhiều học sinh dễ rơi vào tình trạng quá tải vì khối lượng bài vở lớn. Bài viết chia sẻ 7 bí quyết học tập hiệu quả giúp giảm quá tải, cân bằng áp lực và bảo vệ sức khỏe tinh thần, thể chất.
1. Hiểu rõ nguyên nhân gây quá tải trong học tập
1.1. Khối lượng bài vở và kỳ vọng cao
Khi các trường học liên tục nâng cao yêu cầu và học sinh phải “chạy đua” thành tích, việc phân bổ thời gian hợp lý trở thành thách thức lớn. Theo thống kê của UNESCO, 65% học sinh trung học gặp áp lực với bài tập về nhà quá nhiều.[1] Nếu không biết cách sắp xếp, học sinh rất dễ cảm thấy mọi thứ “quá tải” ngay từ đầu.
1.2. Áp lực từ gia đình và xã hội
Nhiều phụ huynh đặt kỳ vọng lớn vào kết quả học tập của con cái, trong khi đó xã hội cũng thường xuyên so sánh giữa các bạn học. Điều này vô hình chung tạo nên áp lực tâm lý, khiến học sinh không còn thấy vui vẻ khi học. Bạn có thể tìm hiểu thêm về các vấn đề tâm lý học sinh tại đây.
2. Đặt mục tiêu học tập rõ ràng, thực tế
2.1. Thiết lập mục tiêu SMART cho từng tuần
Mục tiêu học tập nên cụ thể, đo lường được, khả thi, phù hợp thực tế và có thời hạn (SMART). Ví dụ: “Hoàn thành 30 bài tập Toán trong tuần này” thay vì “Cố gắng giỏi Toán”. Việc này giúp bạn tập trung vào nhiệm vụ, tránh cảm giác chồng chất công việc không tên.
2.2. Ưu tiên công việc quan trọng
Không phải môn học nào cũng cần bỏ thời gian như nhau. Hãy liệt kê những môn/đề tài cần chú trọng giải quyết trước. Bạn có thể áp dụng nguyên lý Eisenhower để phân loại công việc quan trọng – khẩn cấp, từ đó quản lý thời gian hiệu quả hơn.
3. Lập kế hoạch học tập và thời gian biểu hợp lý
3.1. Xây dựng thói quen học tập khoa học
Việc có một thời gian biểu cố định hằng ngày mang lại rất nhiều lợi ích cho quá trình tích lũy kiến thức. Các chuyên gia về học tập cho rằng, học đúng thời điểm não bộ tỉnh táo nhất sẽ giúp ghi nhớ tốt hơn, đồng thời giảm cảm giác căng thẳng.
3.2. Xen kẽ thời gian giải lao hợp lý
Não bộ cần thời gian phục hồi. Nghiên cứu của Đại học Illinois chỉ ra rằng, nghỉ khoảng 5-10 phút sau mỗi 50 phút học sẽ tăng hiệu quả ghi nhớ lên đến 60%[2]. Hãy đứng lên đi lại, hoặc thực hiện một hoạt động nhẹ nhàng mỗi khi nghỉ giải lao.
4. Kỹ năng ghi chú và ôn tập thông minh
4.1. Ghi chú bằng phương pháp Cornell
Thay vì chép nguyên nội dung sách vở, hãy áp dụng phương pháp Cornell – chia trang giấy thành 3 phần: ý chính, chi tiết và tổng kết. Việc này giúp bạn hệ thống lại thông tin, rút gọn nội dung cần nhớ, từ đó giảm tải áp lực học thuộc lòng quá nhiều.
4.2. Ôn tập theo chu kỳ lặp lại cách quãng
Học sinh nên áp dụng kỹ thuật “Spaced Repetition” – ôn tập cách quãng vào các thời điểm khác nhau, thay vì ôn dồn sát ngày thi. Theo báo cáo từ Scientific American, phương pháp này giúp tăng khả năng ghi nhớ lâu dài và hạn chế áp lực học tập cận ngày thi.
5. Giữ cân bằng giữa học tập và giải trí
5.1. Chọn lựa hoạt động giải trí phù hợp
Một trong những bí quyết “vàng” để không bị học quá tải là dành thời gian cho sở thích, luyện tập thể thao, đọc sách ngoài chương trình hoặc tham gia hoạt động ngoại khóa. Các nghiên cứu tâm lý khẳng định, việc thư giãn giúp tăng động lực quay trở lại học và nâng cao kết quả.
Tìm hiểu thêm về cách dạy con cân bằng tại đây.
5.2. Nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc
Thiếu ngủ là một trong những nguyên nhân chính khiến việc học căng thẳng, trí nhớ kém. Theo khuyến nghị của Sleep Foundation, học sinh THCS nên ngủ đủ 8-10 tiếng mỗi ngày để não bộ phục hồi và sẵn sàng tiếp thu kiến thức mới.
6. Rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc
6.1. Biết nói “không” khi quá tải
Việc biết từ chối một số lời rủ rê, các hoạt động ngoại khóa không thật sự cần thiết sẽ giúp bạn tập trung vào mục tiêu học tập. Đôi lúc, cân bằng chính là biết lựa chọn điều tốt nhất cho bản thân vào từng thời điểm.
6.2. Chủ động chia sẻ khó khăn với người thân, thầy cô
Khi cảm thấy áp lực, đừng giữ trong lòng. Tâm sự với bố mẹ, thầy cô, bạn bè hoặc chuyên gia tâm lý sẽ giúp bạn được lắng nghe, định hướng giải quyết vấn đề tốt hơn. Tham khảo thêm về các vấn đề tâm lý học đường tại đây.
7. Biết tận dụng nguồn lực và công cụ hỗ trợ học tập
7.1. Sử dụng các công cụ học tập trực tuyến
Hiện nay, có rất nhiều ứng dụng giúp bạn tự ôn tập, làm bài tập, tra cứu kiến thức một cách nhanh chóng. Những công cụ như Quizlet, Khan Academy hay Google Keep sẽ tiết kiệm thời gian ghi nhớ, giảm khối lượng bài vở cần hoàn thành thủ công.
7.2. Tham khảo hướng dẫn từ các nguồn uy tín
Thay vì mày mò tự học, hãy tranh thủ học hỏi kinh nghiệm từ các diễn đàn giáo dục, blog kiến thức như Novateen – Kiến thức hoặc thầy cô, bạn bè giỏi hơn. Điều này giúp rút ngắn thời gian tìm kiếm thông tin, tăng hiệu quả học tập.
Giải đáp thắc mắc thường gặp về học sinh nên học thế nào để không bị quá tải
1. Học bao nhiêu tiếng mỗi ngày là hợp lý?
Trung bình, học sinh nên học khoảng 3–4 tiếng ngoài giờ lên lớp, kết hợp với thời gian nghỉ ngơi hợp lý để đảm bảo hiệu quả và tránh quá tải.
2. Làm sao để phân biệt stress học quá tải với mệt mỏi thông thường?
Stress do quá tải thường kéo dài, gây mất ngủ, lo âu, cáu gắt hoặc giảm kết quả học tập; còn mệt mỏi thông thường sẽ hồi phục nếu bạn nghỉ ngơi đầy đủ.
3. Có nên tham gia quá nhiều lớp học thêm không?
Chỉ nên chọn những lớp thực sự cần thiết. Việc học thêm quá nhiều không những không hiệu quả, mà còn khiến bạn dễ rơi vào tình trạng quá tải.
4. Làm gì khi cảm thấy không thể cân bằng giữa học và chơi?
Nên trao đổi với phụ huynh hoặc thầy cô để xin lời khuyên, đồng thời chủ động điều chỉnh thời gian biểu, bỏ bớt hoạt động chưa cần thiết.
5. Có cách nào tăng hiệu quả học mà không cần học nhiều?
Kết hợp kỹ thuật ghi chú, ôn tập cách quãng, học chú trọng vào điểm yếu, vận động nhẹ nhàng … sẽ giúp bạn học ít mà vẫn hiệu quả.
Nếu bạn quan tâm đến các kỹ năng học tập, phương pháp dạy con hiệu quả, đừng quên truy cập: Trang chủ Novateen để khám phá nhiều bài viết hữu ích.
