Tại sao càng học càng thấy mệt? 7 lý do bất ngờ khiến bạn học mãi không vào
Bạn có từng trải qua cảm giác “ngồi vào bàn học là mệt”, càng học càng thấy uể oải, đầu óc trống rỗng? Nếu thắc mắc tại sao càng học càng thấy mệt và luôn cảm thấy mình học mãi mà không vào, bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện nguyên nhân, đồng thời đưa ra cách giải quyết hiệu quả. Đừng bỏ qua! Những phân tích dưới đây dựa trên trải nghiệm thực tế, các nghiên cứu cũng như lời khuyên của chuyên gia giáo dục hiện đại.
1. Căng thẳng và áp lực học tập — Tác nhân hàng đầu làm bạn mệt mỏi
Hiểu đúng về căng thẳng học tập
Khi nhắc đến “áp lực học tập”, nhiều bạn nghĩ ngay đến các kỳ thi lớn hay việc bị điểm kém. Thật ra, các chuyên gia Tâm lý học giáo dục cho rằng áp lực học tập xuất hiện cả khi bạn tự tạo mục tiêu quá cao cho bản thân hoặc bị kỳ vọng bởi gia đình. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), stress kéo dài có thể khiến não bộ giảm khả năng tập trung, tiếp nhận kiến thức kém hơn đến 40%.
Lợi ích của quản lý căng thẳng khi học
Giảm hoặc kiểm soát được căng thẳng, bạn sẽ thấy việc học nhẹ nhàng hơn. Một số kỹ thuật như thở sâu, thiền ngắn 5 phút, chia nhỏ thời gian học thành từng phần giúp não “nghỉ tiếp sức” hiệu quả. Độc giả có thể tìm hiểu thêm về chủ đề tâm lý trong học tập.
2. Lối sống thiếu khoa học: Ngủ muộn, ăn uống chưa đủ chất
Ngủ không đủ làm giảm hiệu suất ghi nhớ
Giấc ngủ giúp não bộ phục hồi và chuyển hóa kiến thức mới thành trí nhớ dài hạn. Trường Đại học Harvard cho biết, thiếu ngủ khiến tốc độ tiếp thu giảm tới 60%. Các bạn nên cố gắng ngủ đủ 7–9 tiếng mỗi ngày, ưu tiên ngủ trước 23h để học hiệu quả hơn.
Dinh dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đến sự tập trung
Bạn có thường bỏ bữa sáng, ăn nhanh cho xong? Chế độ ăn thiếu vitamin nhóm B, omega-3 hay nước sẽ khiến quá trình truyền dẫn thần kinh kém mượt, gây cảm giác “học vào tai này, ra tai kia”. Hãy chú ý thêm rau, cá, trứng, hoa quả tươi trong thực đơn hằng ngày. Tham khảo thêm các mẹo tại mục Kiến thức tổng hợp.
3. Phương pháp học sai – Thủ phạm khiến học mãi không vào
Thói quen học “cày cuốc” liên tục
Nhiều bạn nghĩ học càng lâu càng tốt. Thực chất, não bộ chỉ tập trung tốt nhất mỗi lần 25–45 phút. Học quá dài không nghỉ khiến bạn nhanh chóng bỏ cuộc vì kiệt sức. Hãy thử cách Pomodoro (25 phút học – 5 phút nghỉ) để tăng hiệu suất mà vẫn khỏe mạnh.
Chưa cá nhân hóa cách học
Cũng với một bài, người thích vẽ sơ đồ tư duy, người lại hợp với thuyết giảng audio hoặc làm bài tập thực tế. Nếu bạn cứ áp dụng cách ‘ngồi chép, học thuộc lòng’ mà không hiệu quả, hãy mạnh dạn thử các phương pháp ghi nhớ, dạy học đa giác quan, hoặc học nhóm tùy tính cách. Xem thêm tại Học tập cá nhân hóa.
4. Thiếu sự chủ động và động lực nội tại khi học
Vì sao cần chủ động học?
Tại sao càng học càng thấy mệt? Một phần là do bạn học chỉ vì bị ép buộc, sợ kiểm tra chứ chưa xuất phát từ nhu cầu muốn hiểu, muốn tiến bộ. Tâm lý học nhận định: Khi chủ động, bạn cảm thấy có quyền kiểm soát tiến trình, từ đó giảm áp lực, tăng hưng phấn.
Khơi dậy động lực học từ bên trong
Đặt ra mục tiêu nhỏ, khen thưởng bản thân sau từng chặng học, kết nối kiến thức với trải nghiệm thực tế sẽ làm bạn thấy học tập có ý nghĩa. Theo báo cáo từ Edutopia, học sinh có động lực tự thân đạt kết quả học tập cao hơn 40% so với nhóm học “vì nghĩa vụ”.
5. Thiếu vận động – Lý do phổ biến bị “bỏ quên”
Vận động nhẹ giúp tăng sự tập trung
Ngồi học liên tục nhiều giờ mà không vận động, cơ thể trì trệ, não bộ thiếu oxy. Chỉ cần tập thể dục nhẹ 5–10 phút, đi bộ, vươn vai giữa giờ học sẽ giúp máu lên não, giảm mệt mỏi đáng kể.
Bố trí không gian học hợp lý
Nơi học tối tăm, bí bách, bừa bộn gây cảm giác nặng nề. Hãy chọn nơi có ánh sáng tự nhiên, ngồi đúng tư thế, hạn chế tiếng ồn. Tham khảo các cách sắp xếp bàn học giúp tăng hiệu quả tại mục Dạy con để tạo môi trường tích cực nhất.
6. Sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều – Đánh mất sự tập trung
Thiết bị số: Con dao hai lưỡi
Nhiều bạn vừa học vừa cầm điện thoại lướt mạng, hoặc vừa viết bài vừa nghe nhạc quá lớn. Điều này làm phân tán chú ý, khiến não bị “ngắt quãng” liên tục. Theo nghiên cứu của Đại học Stanford, làm nhiều việc song song gây giảm trí nhớ ngắn hạn lên tới 23%.
Giải pháp hạn chế xao nhãng khi học
Đặt điện thoại xa tầm tay, sử dụng các ứng dụng chặn thông báo (Focus To-Do, Forest) trong giờ học là biện pháp hiệu quả. Sau khi học xong, bạn có thể nghỉ ngơi và sử dụng thiết bị giải trí hợp lý.
7. Chưa hiểu rõ bản thân và mục tiêu học tập
Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu của bản thân
Nhiều bạn học mà không biết mình mạnh môn gì, yếu ở đâu, cần bổ sung điều gì. Điều này dễ khiến bạn chán nản và “càng học càng thấy mệt”. Đánh giá nhanh giúp bạn chọn mục tiêu vừa sức, tránh áp lực quá lớn.
Biết rõ mục tiêu học để chọn lộ trình phù hợp
Hãy đặt mục tiêu cụ thể từng ngày, từng tuần (ví dụ: hôm nay làm 5 bài toán, đọc xong 1 chương), không ôm đồm tất cả cùng lúc. Sự rõ ràng giúp đầu óc nhẹ nhõm, đạt kết quả tốt hơn.
Giải đáp thắc mắc thường gặp về chủ đề “Tại sao càng học càng thấy mệt”
1. Vì sao học càng lâu càng không nhớ gì?
Do não bộ bị quá tải, không có thời gian nghỉ ngơi. Áp dụng học ngắt quãng (Pomodoro) và ngủ đủ giấc sẽ cải thiện đáng kể.
2. Nên làm gì khi cảm thấy chán nản, mệt mỏi khi học?
Hãy dừng lại, nghỉ ngơi 10 phút, đi lại hoặc nghe nhạc lofi nhẹ nhàng. Đôi khi, sức khỏe tinh thần còn quan trọng hơn cả việc hoàn thành bài ngay lập tức.
3. Có nên vừa học vừa nghe nhạc?
Chỉ nên nghe nhạc không lời, âm lượng nhỏ, tránh các bài hát làm bạn phân tâm nếu cần tập trung cao độ.
4. Làm sao để tăng hứng thú học tập mỗi ngày?
Đặt mục tiêu thực tế, chia nhỏ nhiệm vụ, thường xuyên thay đổi phương pháp học và tạo động lực tự thân bằng các phần thưởng nho nhỏ.
5. Vì sao học mãi không thuộc bài dù đã cố gắng?
Có thể bạn đang học sai cách hoặc thiếu nghỉ ngơi. Hãy thử thay đổi phương pháp, kết hợp vận động, ăn uống đầy đủ và ngủ ngon hơn để hiệu quả ghi nhớ tối ưu.
Hy vọng bài viết trên giúp bạn trả lời được câu hỏi tại sao càng học càng thấy mệt và thay đổi thói quen học tập hiệu quả hơn. Đừng quên truy cập trang chủ Novateen để khám phá thêm nhiều bài viết hữu ích về học tập, kiến thức và tâm lý học đường dành cho bạn!
