Mục lục

Cách học buổi sáng và buổi tối khác nhau thế nào? 5 sự thật bạn chưa biết

Lối học khác biệt giữa các khung giờ ngày đêm đôi khi ảnh hưởng mạnh mẽ đến hiệu quả tiếp thu, ghi nhớ kiến thức. Vậy, cách học buổi sáng và buổi tối khác nhau thế nào? Nhiều bậc phụ huynh, học sinh và ngay cả chuyên gia giáo dục cũng từng tranh luận về vấn đề này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn khám phá 5 sự thật ít ai biết về ưu, nhược điểm của học sáng và học tối, đồng thời chỉ ra phương án tối ưu cho từng đối tượng. Cùng phân tích sâu để chọn thời điểm học phù hợp nhất với bạn nhé!

1. Vì sao cần quan tâm đến thời gian học?

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra hiệu quả học tập không chỉ phụ thuộc vào năng lực cá nhân, mà còn chịu tác động mạnh mẽ bởi
khung giờ học. Vậy tại sao vấn đề cách học buổi sáng và buổi tối khác nhau thế nào lại trở thành chủ đề được nhiều người quan tâm?

1.1. Ảnh hưởng đến sự tập trung và ghi nhớ

Thời điểm học quyết định khả năng tập trung và mức độ ghi nhớ của não bộ. Nghiên cứu do Trường Đại học Northumbria, Anh thực hiện cho thấy: Não bộ có xu hướng tỉnh táo, xử lý logic tốt hơn vào buổi sáng, trong khi khả năng sáng tạo, liên tưởng phát triển mạnh vào buổi tối.

1.2. Liên quan mật thiết đến đồng hồ sinh học

Mỗi người có “đồng hồ sinh học” riêng biệt, ảnh hưởng đến nhịp thức-ngủ, năng lượng và hoạt động trí óc/nghỉ ngơi. Việc yêu thích/hiệu quả vào buổi sáng hay tối có thể là do yếu tố sinh học hoặc thói quen lâu dài. Nắm bắt điều này giúp lựa chọn phương pháp học tập phù hợp.

2. Ưu – nhược điểm của học buổi sáng

Học buổi sáng được nhiều chuyên gia giáo dục đề xuất, đặc biệt với các môn cần ghi nhớ lý thuyết. Nhưng đâu là lý do?

2.1. Ưu điểm nổi bật

Trí não minh mẫn: Sau một giấc ngủ ngon, não và cơ thể được nạp lại năng lượng, giúp tăng tập trung.
Tiếp thu lý thuyết hiệu quả: Theo Sleep Foundation, sáng sớm là thời gian bộ não phát huy tối đa khả năng “ghi nhớ chính xác” và xử lý các khái niệm mới.
Quản lý thời gian tốt hơn: Học sáng giúp lên kế hoạch cho cả ngày, sắp xếp mọi việc hợp lý.

2.2. Nhược điểm thường gặp

Nguy cơ buồn ngủ, thiếu tỉnh táo nếu đêm trước thức khuya hoặc ăn sáng không đủ chất.
Áp lực lịch trình dày đặc: Hầu hết học sinh, sinh viên phải chen giữa giờ học chính khóa, gây mệt mỏi.

3. Học buổi tối phù hợp ai?

Khi nhắc đến cách học buổi sáng và buổi tối khác nhau thế nào, không thể bỏ qua đặc trưng của việc học tối.

3.1. Ưu điểm của học tối

Không gian yên tĩnh: Ban đêm, các yếu tố gây xao nhãng (tiếng ồn, điện thoại…) giảm đi nhiều.
Thúc đẩy sáng tạo và phản biện: Nghiên cứu (University of Nevada, 2017) chỉ ra khả năng giải quyết vấn đề sáng tạo, liên tưởng logic phát triển vào chiều tối.
Tùy chỉnh thời lượng học: Không phải chịu áp lực giờ hành chính, cá nhân có thể học lâu hơn, đào sâu hơn.

3.2. Những điểm trừ nên cân nhắc

Mệt mỏi tâm trí: Sau một ngày dài, năng lượng sụt giảm đáng kể, dễ mỏi mắt, khó tiếp thu.
Nguy cơ thức khuya: Đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, học sinh nếu duy trì lâu dài.

4. So sánh trực tiếp: Cách học buổi sáng và buổi tối khác nhau thế nào?

Đặt lên bàn cân, cách học buổi sáng và buổi tối khác nhau thế nào? Cùng điểm từng góc độ:

4.1. Hiệu quả ghi nhớ & tiếp thu kiến thức

Buổi sáng: Thích hợp với môn lý thuyết, Toán, các môn khối tự nhiên.
Buổi tối: Phù hợp ôn tập, làm bài tập thực hành, học nghệ thuật, sáng tác, đọc hiểu văn học…

4.2. Ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý

Buổi sáng: Tạo thói quen sinh hoạt đều đặn, giúp tinh thần sảng khoái.
Buổi tối: Thư giãn nhẹ nhàng, tránh căng thẳng, không nên học khuya quá 23h.

Để tìm hiểu sâu hơn về ảnh hưởng của thời gian học tới tâm lý, bạn nên tham khảo chuyên mục Tâm lý trên NovaTeen.

5. Kinh nghiệm học hiệu quả theo từng khung giờ

Dù học sáng hay tối, vận dụng đúng phương pháp sẽ giúp phát huy tối đa hiệu quả.

5.1. Mẹo học buổi sáng dễ vào nhất

Đi ngủ sớm – Đảm bảo 7-8 tiếng/ngủ đêm.
Ăn sáng lành mạnh – Hạn chế đồ ngọt, ưu tiên trứng, ngũ cốc, sữa.
Bắt đầu bằng vấn đề đơn giản rồi tăng dần độ khó.

5.2. Bí quyết học buổi tối tỉnh táo

Học sau bữa chiều tối tối thiểu 1 tiếng, tránh buồn ngủ.
Chia nhỏ thời gian (Pomodoro: 25 phút học, 5 phút nghỉ xen kẽ).
Ôn tập, tổng kết bài đã học – không học kiến thức mới phức tạp.

Phụ huynh cần quan tâm đến cách dạy con học đúng thời điểm để giúp trẻ tiếp nhận kiến thức tốt nhất.

6. Ai nên chọn học sáng, ai nên học tối?

Không có đáp án duy nhất cho câu hỏi cách học buổi sáng và buổi tối khác nhau thế nào. Tuỳ vào sở thích, thói quen sinh hoạt, sức khỏe, bạn nên tự điều chỉnh.

6.1. Đối tượng thích hợp học sáng

Học sinh tiểu học, THCS.
Người muốn có ngày làm việc năng suất.
Cần rèn luyện kỹ năng tập trung, ghi nhớ ngắn hạn.

6.2. Đối tượng phù hợp học tối

Sinh viên, người đi làm bận rộn ban ngày.
Người thiên về “cú đêm” tự nhiên (night owl).
Luyện kỹ năng sáng tạo, tìm ý tưởng mới.

Bạn có thể truy cập Kiến thức để tìm thêm lời khuyên xác định phong cách học tập phù hợp cho từng lứa tuổi.

7. Nên học lúc nào để đạt kết quả tốt nhất?

Tổng kết lại, lựa chọn hiệu quả nhất phụ thuộc vào lứa tuổi, mục tiêu học, lịch sinh hoạt cũng như thói quen cá nhân. Một số bạn học sinh thành tích cao chia sẻ: “Sáng sớm em luyện toán, tối em đọc văn hoặc tổng hợp kiến thức đã học”. Sự linh hoạt xen kẽ giữa các khung giờ sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả học tập. Hãy thử nghiệm, điều chỉnh để tìm ra “khung giờ vàng” của bản thân!

Xem thêm các chủ đề hữu ích tại Trang chủ NovaTeen.

Giải đáp thắc mắc thường gặp

1. Học buổi sáng hay buổi tối tốt hơn?

Điều này tùy thuộc vào cá nhân. Nếu cần ghi nhớ lý thuyết, nên học sáng. Nếu thiên về sáng tạo, luyện thực hành thì học tối phù hợp hơn.

2. Có nên học khuya để ôn thi?

Không nên học vượt quá 23h, tránh ảnh hưởng giấc ngủ và sức khỏe lâu dài, nhất là với học sinh nhỏ tuổi.

3. Học buổi tối dễ buồn ngủ, làm sao để khắc phục?

Hãy chia nhỏ thời gian học và nghỉ ngắn xen kẽ, học ở nơi đủ ánh sáng và tránh học trên giường.

4. Làm thế nào nhận biết mình phù hợp học sáng hay tối?

Hãy thử học cả hai khung giờ, đánh giá cảm xúc, khả năng tiếp thu, ghi nhớ để điều chỉnh linh hoạt.

5. Người làm việc cả ngày nên học thêm khi nào?

Nên học tối, nhưng cần chú ý nghỉ giải lao, không tự gây áp lực vượt quá sức chịu đựng

Bài viết sử dụng số liệu từ Sleep Foundation và University of Nevada. Tham khảo thêm các tài liệu, nghiên cứu về nhịp sinh học và sức khoẻ học tập tại PubMed Central.