Làm gì khi con ghét môn Toán/Văn/Anh? 7 cách giúp trẻ yêu thích học tập trở lại
Nhiều bậc phụ huynh từng “đau đầu” đặt câu hỏi: Làm gì khi con ghét môn Toán/Văn/Anh? Có phải bạn cũng đang bối rối khi nhìn thấy con áp lực, né tránh, thậm chí phản kháng khi nhắc tới các môn học này? Đừng lo lắng! Bài viết này sẽ mách bạn 7 cách hữu ích, thiết thực để giúp trẻ tìm lại động lực, hứng thú học tập. Những chia sẻ được hoạt động từ kinh nghiệm thực tế, đúng chuẩn tâm lý lứa tuổi, khoa học – với mục đích hướng dẫn phụ huynh đồng hành hiệu quả, hỗ trợ con phát triển toàn diện.
Nguyên nhân khiến trẻ ghét môn Toán, Văn, Anh
Áp lực từ thành tích và sự so sánh
Một trong những lý do phổ biến khiến trẻ ghét môn học là áp lực thành tích. Khi phụ huynh hoặc giáo viên liên tục so sánh bé với bạn bè, hoặc đặt mục tiêu quá cao, trẻ dễ cảm thấy tự ti, lo lắng… Đối với môn Toán, Văn hay Anh – vốn thường xuyên góp mặt trong các kỳ thi, áp lực này càng lớn. Báo cáo từ Tạp chí Nghiên cứu giáo dục Việt Nam chỉ ra trên 34% học sinh bị áp lực vì điểm số dẫn tới mất động lực học tập.
Chưa tìm được phương pháp học phù hợp
Mỗi môn học sẽ phù hợp với một cách tiếp cận khác nhau. Ví dụ, Toán đòi hỏi tư duy logic, còn Văn lại cần cảm xúc và khả năng diễn đạt; tiếng Anh ưu tiên thực hành và giao tiếp. Khi trẻ không được hướng dẫn tìm phương pháp phù hợp, việc tiếp thu trở nên khó khăn, dẫn đến sự chán nản.
Dấu hiệu nhận biết trẻ đang “ghét” một môn học
Trốn tránh, viện cớ khi tới giờ học
Một dấu hiệu dễ nhận thấy là trẻ tìm cách trì hoãn, trốn tránh hoặc đưa ra lý do không tham gia giờ học môn Toán, Văn, Anh. “Đau bụng”, “buồn ngủ”, “mệt”… xuất hiện thường xuyên báo hiệu sự né tránh.
Kết quả giảm sút, mất tập trung hoặc bộc lộ tâm trạng tiêu cực
Khi con ghét môn học nào, điểm số dễ giảm, không hoàn thành bài tập, thậm chí mất tập trung, cáu bẳn và thiếu động lực. Có trường hợp trẻ còn nói “ghét Toán”, “sợ học Văn”, “học tiếng Anh chán lắm”… rất rõ rệt.
7 cách giúp trẻ yêu thích học tập trở lại
1. Lắng nghe, chia sẻ và xác định nguyên nhân
Đầu tiên, hãy dành thời gian trò chuyện nhẹ nhàng để hiểu con. Đừng vội trách mắng! Việc con ghét môn Toán/Văn/Anh có thể bắt nguồn từ bài học quá khó, thầy cô nghiêm khắc, hoặc do bạn bè trêu chọc… Khi trẻ cảm thấy được chia sẻ, các rào cản tâm lý cũng dần tan biến.
2. Biến sự học thành trải nghiệm thú vị
Đừng ép con ngồi “cày bài” một cách khô khan. Hãy sáng tạo! Toán học có thể trở nên sinh động qua các trò chơi logic; Văn chương sống động nhờ đọc truyện, làm thơ cùng nhau; tiếng Anh vui nhộn hơn nếu cả nhà cùng xem phim hoạt hình, hát tiếng Anh, đóng vai… Đây là phương pháp gợi ý từ nhiều chuyên gia Edutopia: học chơi – chơi học nâng cao động lực học sinh.
3. Xây dựng mục tiêu nhỏ, khen thưởng phù hợp
Thay vì yêu cầu “con phải đạt điểm 9, 10”, phụ huynh nên thiết lập từng mục tiêu nhỏ cho con: hôm nay hoàn thành bài tập Toán, học 5 từ tiếng Anh hoặc viết được một đoạn văn ngắn. Sau mỗi mục tiêu đạt được, đừng quên động viên, khen thưởng vừa đủ để trẻ cảm nhận thành công.
4. Lựa chọn tài liệu và phương pháp học phù hợp với khả năng của trẻ
Mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt. Hãy giúp con chọn giáo trình, tài liệu vừa sức, dễ tiếp cận như sách học sinh giỏi, truyện song ngữ, sách tô màu Toán học, v.v. Đối với môn Anh, việc sử dụng app học tiếng Anh hoặc video trực quan thực sự hiệu quả (xem thêm Học tập cho nhiều lời khuyên chọn tài liệu phù hợp).
5. Chủ động liên hệ với giáo viên, tìm kiếm hỗ trợ phù hợp
Đừng ngại trao đổi với giáo viên bộ môn về những khó khăn của con, đề xuất các phương án hỗ trợ cá nhân hóa. Có thể giáo viên cũng thấu hiểu và hỗ trợ con qua những điều chỉnh nhỏ trong lớp. Ngoài ra, hãy cân nhắc cho con tham gia các nhóm học nhỏ, tìm gia sư hoặc tận dụng cộng đồng phụ huynh cho thêm kinh nghiệm (tham khảo thêm ở Trang chủ Novateen).
6. Nuôi dưỡng động lực nội tại thay vì gây áp lực
Hãy để trẻ nhận ra giá trị thực sự của việc học – không chỉ là điểm số! Động viên con khám phá ích lợi của kiến thức trong thực tiễn: biết Toán sẽ tính tiền tiêu vặt thông minh hơn, giỏi tiếng Anh giúp đọc truyện nước ngoài, học Văn giúp bày tỏ ý kiến.
7. Chăm sóc sức khỏe tâm lý – thể chất cho trẻ
Một cơ thể khỏe mạnh và tâm lý ổn định là “đòn bẩy” cho mọi tiến bộ học tập. Hãy đảm bảo trẻ được nghỉ ngơi hợp lý, tập luyện thể thao, tránh học quá tải. Theo dõi sát dấu hiệu stress học đường để kịp thời hỗ trợ hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý khi cần thiết (Tâm lý cho nhiều kinh nghiệm chăm sóc cảm xúc con trẻ).
Lưu ý khi đồng hành cùng con “chữa ghét môn học”
Kiên nhẫn và khích lệ tích cực
Hành trình giúp trẻ từ “ghét” sang “yêu” môn Toán, Văn, Anh cần thời gian, nhưng tuyệt đối không thiếu động viên. Lời khen đúng lúc, sự quan tâm nhẹ nhàng sẽ giúp con thêm tự tin bước tiếp.
Tránh tạo thêm áp lực, so sánh với bạn bè
Mỗi trẻ phát triển theo cách riêng. Việc so sánh với bạn bè chỉ khiến con cảm thấy bị hiểu lầm, bị tổn thương nhiều hơn. Thay vào đó, hãy ghi nhận nỗ lực dù nhỏ nhất của trẻ. Nếu cần, hãy hỗ trợ con học những kỹ năng quản lý cảm xúc, tự học hiệu quả (Kiến thức tổng hợp nhiều phương pháp hiệu quả).
Vai trò của gia đình trong giúp trẻ yêu thích học tập
Tạo môi trường học tập thân thiện, tích cực
Gia đình là điểm tựa tinh thần lớn nhất khi trẻ gặp trở ngại. Hãy dành cho trẻ không gian học tập yên tĩnh, sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ, kết hợp với giờ chơi, sinh hoạt hợp lý.
Đồng hành cùng trẻ – “bạn học nhỏ” ở nhà
Nhiều phụ huynh đã thử cách học cùng con: cùng giải một bài Toán, cùng đọc truyện, chơi trò chơi tiếng Anh… Cách này giúp trẻ giảm bớt cảm giác cô độc, cảm thấy được đồng hành tạo động lực mạnh mẽ để vượt qua nỗi sợ môn học.
Giải đáp thắc mắc thường gặp: Làm gì khi con ghét môn Toán/Văn/Anh?
1. Có nên ép con học khi con ghét môn nào không?
Không nên! Ép buộc chỉ khiến trẻ tăng áp lực, stress và dễ sinh phản ứng tiêu cực. Phụ huynh nên tìm hiểu nguyên nhân, nhẹ nhàng định hướng, tạo động lực nội tại cho trẻ.
2. Bao lâu thì trẻ có thể bắt đầu thích lại môn học?
Thời gian thay đổi phụ thuộc vào từng cá nhân, có thể từ vài tuần đến vài tháng. Quan trọng là duy trì khích lệ, kiên nhẫn, không gây thêm áp lực.
3. Khi nào cần đưa con đi tư vấn tâm lý?
Nếu trẻ kéo dài trạng thái từ chối học, xuất hiện lo âu, mất ngủ, có dấu hiệu trầm cảm hoặc đột ngột sa sút mạnh mẽ, nên tìm đến chuyên gia tâm lý để được tư vấn.
4. Nên cho trẻ học thêm, thuê gia sư khi con ghét một môn?
Chỉ nên thực hiện nếu trẻ thật sự đồng ý, cảm thấy thoải mái với người dạy và phương pháp. Tránh chọn các lớp học thêm quá nặng gây áp lực lớn lên trẻ.
5. Vì sao trẻ giỏi môn này lại ghét môn khác?
Mỗi trẻ có thiên hướng năng lực riêng, hứng thú khác nhau với từng môn học. Điều này hoàn toàn bình thường và là cơ hội để phát triển toàn diện nếu được định hướng tốt.
Nếu bạn còn nhiều trăn trở về việc học của con hay muốn tìm hiểu phương pháp giáo dục chủ động, hãy ghé thăm thường xuyên các chuyên mục Dạy con, Học tập và Tâm lý tại Novateen để nhận được nhiều chia sẻ hữu ích từ chuyên gia nhé!
