7 cách học sinh cần học để tự khích lệ bản thân vượt qua áp lực học tập
Áp lực học tập là vấn đề phổ biến và ngày càng gia tăng ở học sinh hiện nay. Tuy nhiên, mỗi người đều có thể chủ động vượt qua áp lực bằng cách tự khích lệ mình. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu 7 cách học sinh cần học cách tự khích lệ bản thân để đối mặt và vượt qua thử thách, đạt hiệu quả học tập cao hơn mỗi ngày.
1. Tự đặt mục tiêu nhỏ dễ đạt để duy trì động lực
1.1. Khái niệm & ý nghĩa của mục tiêu nhỏ
Khi đối diện bài vở nhiều, đặt ra mục tiêu quá lớn sẽ dễ sinh chán nản. Việc chia nhỏ mục tiêu học tập thành từng phần giúp học sinh không bị quá tải và cảm thấy việc hoàn thành dễ dàng hơn. Chẳng hạn, thay vì đặt mục tiêu “đạt 9 điểm Toán”, hãy chia nhỏ thành “học xong 1 bài toán khó mỗi ngày”.
1.2. Lợi ích từ mục tiêu nhỏ và ví dụ thực tiễn
Khoa học chỉ ra, mục tiêu nhỏ sẽ tạo ra hiệu ứng domino của sự thành công (the domino effect). Thực tế, bạn Nam – học sinh lớp 11 trường THPT Nguyễn Gia Thiều chia sẻ: “Nhờ đặt mục tiêu nhỏ như tự học 15 phút tiếng Anh mỗi tối, mình không còn áp lực phải học hàng giờ dài liên tục nữa và điểm số được cải thiện rõ rệt.” Đó chính là nền tảng của sự tự khích lệ bản thân tích cực!
2. Tạo thói quen tự thưởng cho bản thân sau khi hoàn thành mục tiêu
2.1. Tại sao tự thưởng lại rất quan trọng với học sinh?
Việc tự thưởng sau khi hoàn thành mục tiêu giúp não bộ tiết ra dopamine – “hormone hạnh phúc” (theo Harvard Health) giúp củng cố động lực học tập.
2.2. Các hình thức tự thưởng đơn giản, hiệu quả
Bạn có thể tự cho phép mình xem một tập phim yêu thích, ăn món quà vặt nhỏ hoặc đơn giản là thư giãn đọc sách hay nghe nhạc. Điều quan trọng là phần thưởng phải phù hợp với nỗ lực đã bỏ ra, để luôn duy trì cảm giác hào hứng, vui vẻ đi tiếp những mục tiêu tiếp theo.
3. Viết nhật ký hoặc ghi chú tích cực để tự động viên bản thân
3.1. Cách viết nhật ký giúp duy trì trạng thái tinh thần tích cực
Hàng ngày, hãy dành 5 phút ghi lại thành quả, những điều tích cực mình đã làm. Kể cả những điều nhỏ như “hôm nay làm xong bài tập đúng hạn” cũng rất ý nghĩa. Nhiều nghiên cứu cho thấy khi học sinh chia sẻ, ghi nhận điều tích cực sẽ cảm thấy tự tin và có động lực hơn.
3.2. Ứng dụng thực tế và nguồn trợ giúp
Bạn có thể dùng sổ tay, app điện thoại hoặc ghi chú trên máy tính để tiện lợi. Một số app như Evernote, Google Keep hỗ trợ tốt cho quá trình này. Tham khảo thêm các mẹo ghi chú hiệu quả tại mục Học tập của Novateen để cải thiện khả năng duy trì động lực mỗi ngày.
4. Chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy quá áp lực
4.1. Vấn đề học sinh thường gặp và cách giải quyết
Nhiều bạn nghĩ rằng tự khích lệ bản thân là không cần đi tìm sự giúp đỡ. Tuy nhiên, khi gặp khó khăn về bài tập hay tâm lý, việc tìm gặp thầy cô, bạn bè hoặc tư vấn viên là hoàn toàn nên làm. Đó cũng là một cách khích lệ bản thân tự vượt qua thử thách bằng cách tìm giải pháp.
4.2. Mạng lưới hỗ trợ đáng tin cậy
Bạn có thể nói chuyện với phụ huynh, giáo viên bộ môn hoặc liên hệ các tổ chức uy tín hỗ trợ tâm lý học đường như Looker Foundation để được hướng dẫn các biện pháp giảm stress. Tham khảo thêm các bài viết tại mục Tâm lý trên Novateen để trang bị thêm kiến thức chăm sóc sức khỏe tinh thần.
5. Thường xuyên nhắc nhở bản thân về lý do phải cố gắng
5.1. Cách xác định “động cơ phía sau” hành động
Bạn nên tự hỏi: “Mình học để làm gì?” Có người muốn đỗ đại học, có bạn muốn tự lập, lại có người học vì đam mê một lĩnh vực nào đó. Việc nhớ về lý do phải cố gắng sẽ giúp bạn vượt qua cảm giác mệt mỏi, nản lòng.
5.2. Ứng dụng trong thực tế và ví dụ cụ thể
Bạn Linh (THPT Kim Liên) từng chia sẻ: “Mỗi khi mệt, mình lại nhớ đến ước mơ trở thành bác sĩ để tiếp tục học tập.” Hãy thử viết lý do ra giấy, dán trước bàn học hoặc đặt làm hình nền điện thoại để luôn tự nhắc nhở và khích lệ bản thân hàng ngày.
6. Học cách chấp nhận thất bại như là một phần của quá trình phát triển
6.1. Sức mạnh của sự chấp nhận thất bại
Nhiều bạn sợ thất bại và dễ buông xuôi. Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý học đường gợi ý: Hãy xem thất bại là cơ hội học tập, rút kinh nghiệm và trở lại mạnh mẽ hơn!
6.2. Những ví dụ thực tế truyền cảm hứng
Có rất nhiều người từng trượt đại học, trượt học bổng nhưng thành công nhờ không bỏ cuộc. Nhiều bạn tham khảo các câu chuyện thực tế trong chuyên mục Kiến Thức để tìm động lực cho riêng mình.
7. Chủ động chăm sóc thể chất và tinh thần để luôn sung sức học tập
Vai trò của sức khỏe trong khích lệ bản thân
Nghiên cứu của WHO chỉ ra: tập thể dục giúp não sản xuất nhiều endorphin, tăng hưng phấn học tập và giảm stress hiệu quả. Ăn uống đủ chất, ngủ đúng giờ cũng rất quan trọng.
Đề xuất những hoạt động thực tế
- Đi bộ, đá cầu, nhảy dây mỗi ngày từ 15–30 phút.
- Tham gia các CLB thể thao hoặc hoạt động ngoại khóa.
- Luyện thở sâu, thiền hoặc yoga – bạn có thể tìm hiểu thêm tại mục Dạy Con để giúp phụ huynh đồng hành cùng học sinh chăm sóc tinh thần tốt hơn.
8. Giải đáp thắc mắc thường gặp về việc học sinh cần học cách tự khích lệ bản thân
1. Tại sao học sinh cần học cách tự khích lệ bản thân?
Tự khích lệ giúp học sinh chủ động vượt qua áp lực, duy trì động lực học tập và phát triển khả năng tự lập – những yếu tố rất quan trọng cho thành công lâu dài.
2. Nếu cảm thấy nản lâu ngày, phải làm sao để tìm lại động lực?
Hãy bắt đầu lại với những mục tiêu thật nhỏ, tự thưởng cho thành quả, chủ động kết nối với bạn bè hoặc thầy cô để nhận lời động viên. Đừng ngại tìm kiếm sự hỗ trợ từ phụ huynh hay chuyên gia nếu cần.
3. Có thể áp dụng các phương pháp này cho mọi lứa tuổi học sinh không?
Hoàn toàn có thể! Bất kỳ học sinh nào cũng đều có thể luyện tập tự khích lệ bản thân bằng các cách trên, chỉ cần điều chỉnh linh hoạt phương pháp phù hợp với độ tuổi và hoàn cảnh.
4. Làm thế nào để tránh việc tự thưởng quá đà dẫn đến xao nhãng học tập?
Nên giới hạn phần thưởng về thời lượng hoặc giá trị, chỉ tự thưởng khi đã hoàn thành đúng kế hoạch. Nếu thấy mình bị cuốn vào phần thưởng hơn là việc học, hãy điều chỉnh lại kế hoạch ngay.
5. Phụ huynh nên làm gì để đồng hành, giúp con tự khích lệ bản thân?
Phụ huynh nên lắng nghe, động viên, tạo điều kiện để con thử và sai, đồng thời định hướng bằng những lời khuyên, gợi ý thực tế từ các chuyên gia trang Novateen.
Nắm vững 7 cách học sinh cần học cách tự khích lệ bản thân ở trên sẽ giúp bạn không chỉ vượt qua áp lực học tập mà còn hình thành bản lĩnh mạnh mẽ cho tương lai. Hãy áp dụng ngay hôm nay để cảm nhận sự thay đổi tích cực, bạn nhé!
