Học sinh nên cân bằng việc học và nghỉ ngơi như thế nào trong mùa thi?

Mỗi khi mùa thi đến, nhiều học sinh bước vào một guồng quay quen thuộc: tăng thời gian học, cắt giảm thời gian ngủ và gần như gác lại mọi hoạt động giải trí. Có một niềm tin phổ biến rằng chỉ cần học đủ nhiều thì kết quả sẽ tốt.

Nhưng thực tế lại cho thấy điều ngược lại. Khi cơ thể mệt mỏi và tinh thần căng thẳng, khả năng tiếp thu và ghi nhớ đều giảm đi đáng kể. Việc học lúc này không còn hiệu quả, dù thời gian bỏ ra nhiều hơn. Chính vì vậy, câu hỏi quan trọng không còn là học bao nhiêu, mà là học như thế nào và nghỉ ngơi ra sao để đạt hiệu quả cao nhất.

Giáo viên Nguyễn Quỳnh Trang: “Cân bằng là biết khi nào cần dừng lại”

Theo cô Nguyễn Quỳnh Trang, người có nhiều năm kinh nghiệm đồng hành cùng học sinh trong các kỳ thi quan trọng, phần lớn học sinh đang hiểu sai về khái niệm cân bằng.

Cô chia sẻ rằng nhiều em nghĩ cân bằng đơn giản là chia đều thời gian giữa học và nghỉ. Tuy nhiên, cân bằng thực sự không nằm ở con số, mà nằm ở việc hiểu cơ thể và nhịp học của chính mình.

Trong quá trình giảng dạy, cô nhận thấy ba vấn đề phổ biến. Thứ nhất là việc học kéo dài liên tục trong nhiều giờ khiến não bộ quá tải. Thứ hai là tâm lý xem nghỉ ngơi như một sự lãng phí. Và cuối cùng là thói quen thức khuya để “chạy nước rút” trước kỳ thi. Theo cô, cả ba điều này đều khiến hiệu quả học tập giảm sút, dù học sinh có cảm giác mình đang rất nỗ lực.

Khi việc nghỉ ngơi trở thành một phần của chiến lược học tập

Một trong những thay đổi quan trọng mà học sinh cần thực hiện là nhìn nhận lại vai trò của nghỉ ngơi. Nghỉ không phải là khoảng thời gian “bị mất đi”, mà là điều kiện để việc học diễn ra hiệu quả hơn. Các nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế đều cho thấy não bộ cần những khoảng dừng ngắn để xử lý và lưu trữ thông tin. Khi học liên tục không nghỉ, khả năng tập trung giảm dần và việc ghi nhớ trở nên kém hiệu quả.

Cô Trang cho rằng học theo từng nhịp ngắn, xen kẽ nghỉ ngơi, giúp học sinh duy trì sự tỉnh táo và giảm áp lực. Quan trọng hơn, nghỉ ngơi đúng cách còn giúp cải thiện tâm trạng, từ đó giúp việc học trở nên nhẹ nhàng hơn.

Học theo nhịp thay vì học theo cảm xúc

Một sai lầm khác là học theo cảm xúc. Khi lo lắng, học sinh có xu hướng học nhiều hơn bình thường, thậm chí học đến kiệt sức. Ngược lại, khi mệt mỏi, các em dễ buông bỏ hoàn toàn.

Thay vì vậy, việc xây dựng một nhịp học ổn định trong ngày sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Những khoảng thời gian đầu ngày thường phù hợp với các môn cần tư duy, trong khi buổi tối có thể dành cho việc ôn tập và củng cố kiến thức. Việc học có kế hoạch giúp giảm cảm giác mất kiểm soát, một trong những nguyên nhân lớn gây ra căng thẳng trong mùa thi.

Sức khỏe thể chất và tinh thần: yếu tố thường bị bỏ quên

Trong giai đoạn ôn thi, nhiều học sinh chỉ tập trung vào kiến thức mà quên mất rằng cơ thể và tinh thần chính là nền tảng của việc học. Một giấc ngủ đủ giúp não bộ củng cố trí nhớ và phục hồi năng lượng. Chế độ ăn uống hợp lý giúp duy trì sự tập trung trong thời gian dài. Những hoạt động vận động nhẹ như đi bộ hay tập thể dục không chỉ cải thiện sức khỏe mà còn giúp giảm căng thẳng rõ rệt.

Cô Nguyễn Quỳnh Trang – giáo viên NovaTeen nhấn mạnh rằng học sinh không thể đạt kết quả tốt nếu cơ thể đang trong trạng thái kiệt sức. Việc chăm sóc bản thân không phải là ưu tiên phụ, mà là một phần thiết yếu của quá trình ôn thi.

Áp lực không phải là điều cần loại bỏ

Một điểm đáng chú ý trong chia sẻ của cô Trang là cách nhìn về áp lực. Thay vì xem áp lực là điều tiêu cực, cô cho rằng áp lực chỉ trở thành vấn đề khi học sinh không biết cách kiểm soát.

Ở một mức độ vừa phải, áp lực có thể giúp tăng sự tập trung và động lực. Tuy nhiên, khi vượt quá giới hạn, nó sẽ gây ra lo lắng, mất ngủ và giảm hiệu suất học tập. Điều quan trọng là học sinh cần nhận diện được nguồn áp lực của mình, từ đó điều chỉnh kỳ vọng và cách học cho phù hợp.

Kết luận: Học tốt là biết dừng đúng lúc

Mùa thi không chỉ là thử thách về kiến thức, mà còn là thử thách về cách mỗi học sinh quản lý thời gian, năng lượng và cảm xúc của mình. Cân bằng giữa học và nghỉ ngơi không phải là một kỹ năng có sẵn, mà là điều cần được rèn luyện. Khi học sinh hiểu được nhịp học của bản thân và biết lắng nghe cơ thể, việc học sẽ trở nên hiệu quả hơn mà không cần đánh đổi bằng sự mệt mỏi.

Như cô Nguyễn Quỳnh Trang chia sẻ, học tốt không phải là học nhiều nhất, mà là học bền vững nhất. Và đôi khi, việc dừng lại đúng lúc lại chính là cách để tiến xa hơn.

Tìm hiểu thêm thông tin và kiến thức hữu ích tại Blog NovaTeen

Nếu phụ huynh và học sinh đang tìm kiếm một môi trường học tập uy tín, lộ trình rõ ràng và phương pháp học hiệu quả để chuẩn bị tốt cho các kỳ thi quan trọng, NovaTeen chính là lựa chọn đáng tin cậy.

Tự hào là đơn vị giáo dục được Bộ GD&ĐT công nhận, với hơn 10 năm kinh nghiệm đồng hành cùng 10.000+ học sinh trên toàn quốc, NovaTeen quy tụ đội ngũ giáo viên giỏi đến từ các trường chuyên, áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại và lộ trình học tập khoa học. Trung tâm mang đến môi trường học tập thân thiện, sáng tạo và hiệu quả, giúp học sinh tự tin chinh phục các kỳ thi quan trọng và hướng tới mục tiêu đỗ vào các trường THPT công lập trên toàn quốc.