Làm thế nào để nhớ bài lâu hơn sau 24 giờ: 7 bí quyết đơn giản bạn nên thử ngay
Bạn đã bao giờ tự hỏi: Làm thế nào để nhớ bài lâu hơn sau 24 giờ, thay vì học trước quên sau? Đừng lo lắng, bạn không đơn độc! Theo nghiên cứu của Đại học Johns Hopkins, nếu chúng ta không có chiến lược ghi nhớ, khoảng 70% kiến thức mới sẽ “bốc hơi” chỉ sau 1 ngày. Bài viết này sẽ chia sẻ 7 bí quyết đơn giản, dễ áp dụng để bạn nhớ bài lâu, ghi điểm xuất sắc và học hiệu quả, tích hợp cả kinh nghiệm thực tế lẫn các phương pháp học tập khoa học nhất hiện nay.
1. Hiểu rõ khái niệm “Quên nhanh sau 24 giờ” – Vòng lặp cần phá vỡ
Hiệu ứng đường cong lãng quên của Ebbinghaus
Theo nhà tâm lý học Hermann Ebbinghaus, bộ não con người có xu hướng quên đi tới 56% thông tin sau 1 giờ, 66% sau 1 ngày và 75% sau 6 ngày nếu không được ôn tập lại (NCBI). Điều này lý giải vì sao bạn khó nhớ bài lâu khi chỉ học một lần mà không ôn luyện.
Vấn đề lớn nếu không nhớ bài lâu hơn 24 giờ
Không nhớ bài, bạn sẽ:
- Thiếu tự tin khi kiểm tra, thi cử
- Khó tạo nền tảng để tiếp thu kiến thức mới
- Dễ nản học, kéo dài kết quả kém
Hiểu vấn đề là bước đầu tiên quan trọng trước khi áp dụng các mẹo ghi nhớ dưới đây!
2. Áp dụng kỹ thuật “Lặp lại ngắt quãng” (Spaced Repetition) để nhớ lâu
Lặp lại ngắt quãng là gì?
Lặp lại ngắt quãng (Spaced Repetition) là phương pháp ôn tập lại kiến thức theo các “khung giờ vàng” sau khi học, thay vì nhồi nhét liên tục hoặc cách quá xa. Cách này dựa trên nguyên lý đường cong lãng quên, giúp củng cố trí nhớ dài hạn.
Cách áp dụng lặp lại ngắt quãng vào học tập thực tế
- Ôn lại bài học sau 10 phút, 1 ngày, 1 tuần, 1 tháng kể từ khi học
- Sử dụng thẻ ghi nhớ (flashcards) hoặc app như Anki, Quizlet để hỗ trợ nhắc lịch ôn tập
- Chia nhỏ thời gian học thay vì dồn ép
Nhiều học sinh từng áp dụng cho biết, điểm số cải thiện rõ rệt sau vài tuần luyện tập. Đây là bí quyết then chốt trả lời cho câu hỏi “Làm thế nào để nhớ bài lâu hơn sau 24 giờ”.
3. Kết hợp sơ đồ tư duy và kỹ thuật hình ảnh hóa để ghi nhớ sâu hơn
Sơ đồ tư duy – Biến thông tin khô khan thành hệ thống trực quan
Sơ đồ tư duy (Mindmap) giúp não bộ dễ dàng ghi nhớ bằng cách liên kết ý chính và các nhánh phụ. Hãy dùng màu sắc, hình vẽ sinh động để não dễ “bắt sóng”!
Ví dụ: Khi ôn bài Sinh học về hệ tuần hoàn, vẽ tim, mũi tên mạch máu, ghi chú màu sắc rõ ràng… sẽ giúp bạn không còn cảm thấy rối rắm, nhàm chán.
Kỹ thuật hình ảnh hóa (Visualization)
Bộ não con người ghi nhớ hình ảnh tốt hơn chữ viết. Theo Coursera, hình ảnh hóa nâng hiệu quả ghi nhớ ngắn hạn lên tới 65% so với chỉ đọc chữ.
- Liên hệ bài học với hình ảnh quen thuộc trong đời sống
- Vẽ lại bài, dùng biểu tượng, ký hiệu dễ nhớ
- Kể chuyện, thậm chí sáng tạo “meme”, vlog học tập để gắn bó kiến thức lâu dài
4. Ghi nhớ bằng cách “dạy lại” cho người khác – Học sâu qua hành động
Lợi ích của việc dạy lại
Khi bạn giải thích hoặc hướng dẫn cho người khác (bạn cùng lớp, em nhỏ, bố mẹ…), bạn không chỉ kiểm tra mức hiểu mà còn kích hoạt nhiều vùng não liên quan đến tư duy phản biện, sáng tạo. Theo phương pháp học Feynman, “nếu bạn không thể dạy một thứ, tức là bạn chưa thực sự hiểu”.
- Xem lại phương pháp dạy con để biết thêm cách áp dụng cho các thành viên gia đình nhỏ tuổi!
Cách thực hiện hiệu quả
- Tự mình tổng hợp và giảng lại kiến thức vừa học, ghi hình hoặc thuyết trình nhóm nhỏ
- Tham gia group trao đổi bài học online/offline, tiếp nhận phản hồi để sửa chỗ sai
- Chủ động đặt câu hỏi “Vì sao?”, “Nếu… thì sao?” trong khi dạy lại
Cách này không chỉ giúp nhớ lâu hơn 24 giờ mà còn rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thuyết trình rất hữu ích cho tương lai.
5. Ổn định sức khỏe thể chất và tinh thần – Nền tảng không thể thiếu cho trí nhớ bền vững
Chế độ ngủ, dinh dưỡng và luyện tập
Bộ não chỉ thực sự lưu trữ và khắc sâu kiến thức khi bạn ngủ đủ giấc (7-8 tiếng/ngày với người lớn, 9-10 tiếng/ngày cho trẻ vị thành niên). Ăn uống khoa học với các thực phẩm giàu omega-3, vitamin B, kẽm… giúp não tỉnh táo.
- Vận động nhẹ: Đi bộ, tập yoga hoặc thể thao đều được khuyến khích để giải phóng stress, tăng trí nhớ
Quản lý căng thẳng – Không để stress “đánh cắp” trí nhớ
Căng thẳng kéo dài khiến vùng hippocampus – trung tâm lưu trữ trí nhớ của não – hoạt động kém đi (theo Harvard Health Publishing). Hãy dành thời gian thư giãn, thiền, nghe nhạc nhẹ để duy trì sự cân bằng tâm lý.
Tìm hiểu thêm các bí quyết chăm sóc tâm lý và nâng cao sức khỏe tinh thần trên blog Novateen.
6. Trang bị kỹ năng ghi chú thông minh – Không “chép cho xong” mà là “chép để nhớ”
Ghi chú Cornell Method – Cấu trúc thông tin chuẩn khoa học
Ghi theo cấu trúc 2 cột: Cột trái đề mục hoặc câu hỏi, cột phải nội dung đầy đủ, cuối trang là phần tổng kết/vẽ bản đồ tư duy. Phương pháp này theo khuyến nghị của Đại học Cornell, Mỹ, giúp tăng hiệu quả ôn tập lên tới 40%.
Sử dụng ký hiệu và màu sắc hợp lý
- Dùng highlight, gạch chân, dán sticker hoặc ghi chép tóm gọn bằng kí hiệu riêng sẽ hỗ trợ tuyến tính hóa quá trình ghi nhớ.
- Tránh ghi kiểu nguyên văn sách vở, hãy dùng từ khóa hoặc hình vẽ hóa.
Tham khảo thêm các tài liệu kiến thức về phương pháp học tập thông minh nhất hiện nay!
7. Duy trì động lực và biến học tập thành thói quen hằng ngày
Lợi ích của việc duy trì động lực lâu dài
Học để thi, để được khen không phải là lý do đủ lớn cho trí nhớ bền lâu. Hãy biến học tập thành sở thích và thói quen cá nhân, bạn sẽ bất ngờ với thành tích mình đạt được!
Mẹo nhỏ nuôi dưỡng động lực
- Đặt mục tiêu ngắn hạn (học xong một bài, ghi nhớ một công thức) để tăng cảm giác thành tựu
- Tự thưởng khi hoàn thành mốc tiến độ đề ra
- Chia sẻ kết quả với người thân, bạn bè để nhận sự động viên, khen ngợi
Khi bạn xác định rõ lý do học (học để hiểu, tự lập, khám phá tri thức…), trí nhớ sẽ trở thành bạn đồng hành lâu dài chứ không chỉ là bạn tạm thời!
Giải đáp thắc mắc thường gặp về làm thế nào để nhớ bài lâu hơn sau 24 giờ
1. Có thể áp dụng lặp lại ngắt quãng với tất cả môn học không?
Có, phương pháp này đặc biệt hiệu quả với cả môn học lý thuyết (Sử, Địa, Sinh học…) lẫn các môn toán-tự nhiên nếu biết cách chia nhỏ và hệ thống hóa kiến thức.
2. Không có thời gian vẽ sơ đồ tư duy, có cách nào thay thế?
Bạn có thể ghi chú theo bullet point, màu sắc kết hợp với biểu tượng đơn giản hoặc dùng các app hỗ trợ mindmap online để tiết kiệm thời gian.
3. Có nên học nhóm để nhớ bài lâu hơn 24 giờ?
Học nhóm giúp bạn củng cố kiến thức nhờ giảng lại, học hỏi lẫn nhau. Tuy nhiên, cần chọn nhóm có cùng mục tiêu, tránh sa đà vào chuyện ngoài lề.
4. Tập thể dục bao lâu thì có lợi cho trí nhớ học tập?
Chỉ cần 15–30 phút/ngày với các động tác nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, chạy bộ là đủ giúp tăng tuần hoàn máu lên não, hỗ trợ trí nhớ tốt hơn.
5. Có app điện thoại nào hỗ trợ ghi nhớ bài lâu?
Các app như Anki, Quizlet, Notion… rất hữu ích cho việc tạo thẻ ghi nhớ, nhắc lịch ôn tập, tạo sơ đồ tư duy – bạn nên tận dụng để học hiện đại hơn!
Hy vọng với 7 bí quyết này, bạn sẽ không còn lo lắng “Làm thế nào để nhớ bài lâu hơn sau 24 giờ” nữa. Hãy bắt đầu áp dụng từng mẹo nhỏ ngay từ hôm nay, bạn sẽ cảm nhận sự thay đổi rõ rệt trên hành trình chinh phục tri thức. Đừng quên ghé thăm trang chủ Novateen để cập nhật thêm nhiều mẹo và kiến thức bổ ích nhé!
